Lektury obowiązkowe — egzamin ósmoklasisty 2027

5 października 2026 · czas czytania: 7 min

Egzamin z języka polskiego otwiera egzamin ósmoklasisty — w 2027 roku odbędzie się 10 maja o godzinie 9:00 (CKE, 2026). Trwa 150 minut, a za cały arkusz można dostać 45 punktów: 25 za zadania w części pierwszej i 20 za wypracowanie (informator CKE).

Lektury obowiązkowe pojawiają się w obu częściach — w zadaniach i w wypracowaniu. Poniżej lista z informatora CKE, który obowiązuje od roku szkolnego 2024/2025 i jest podstawą także egzaminu w 2027 roku (CKE, 2026). Lista lektur jest też drukowana na początku arkusza egzaminacyjnego.

Lektury z klas VII i VIII

Pozycje książkowe poznawane w całości:

Charles Dickens, „Opowieść wigilijna”
Aleksander Fredro, „Zemsta”
Aleksander Kamiński, „Kamienie na szaniec”
Adam Mickiewicz, „Dziady” część II
Antoine de Saint-Exupéry, „Mały Książę”
Juliusz Słowacki, „Balladyna”

Krótsze utwory, fragmenty i poezja

Jan Kochanowski — wybór fraszek, wybrana pieśń, treny VII i VIII
Adam Mickiewicz — „Reduta Ordona”, „Świtezianka”, „Pan Tadeusz” (księgi I, II, IV, X, XI, XII)
Sławomir Mrożek — „Artysta”
Henryk Sienkiewicz — „Latarnik”, „Quo vadis” (fragmenty)
Stefan Żeromski — „Syzyfowe prace” (fragmenty)

Przy „Panu Tadeuszu” informator robi zastrzeżenie: zadania w części pierwszej dotyczą tylko wskazanych ksiąg, ale w wypracowaniu uczeń może odwołać się do znajomości całego utworu.

Lektury z klas IV–VI

Jan Brzechwa, „Akademia Pana Kleksa”
Janusz Christa, „Kajko i Kokosz. Szkoła latania” (komiks)
Clive Staples Lewis, „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”
Ferenc Molnár, „Chłopcy z Placu Broni”
John Ronald Reuel Tolkien, „Hobbit, czyli tam i z powrotem”

Uwaga na rocznik 2027

Informator zawiera przypis, według którego w latach szkolnych 2024/2025 i 2025/2026 zadania o lekturach z klas IV–VI odnoszą się wyłącznie do fragmentu zamieszczonego w arkuszu i nie sprawdzają znajomości całej książki. Przypis wymienia tylko te dwa lata — nie obejmuje roku szkolnego 2026/2027. Bezpieczniej więc założyć, że ósmoklasista zdający w 2027 roku powinien znać te lektury w całości.

Informator dodaje też, że nauczyciel języka polskiego ma obowiązek omówić wszystkie lektury obowiązkowe przed egzaminem. Książki z klas IV–VI czytało się jednak kilka lat wcześniej — warto więc zacząć powtórkę właśnie od nich.

Wypracowanie bez lektury może dostać zero punktów

W drugiej części arkusza uczeń wybiera jeden z dwóch tematów: twórczy (opowiadanie) albo argumentacyjny (rozprawka lub przemówienie). Tekst ma liczyć co najmniej 200 wyrazów. Każdy temat wymaga odwołania się do obowiązkowej lektury szkolnej oraz/lub do utworu wybranego przez ucznia — o tym, czego wymaga konkretny temat, przesądza polecenie.

Konsekwencja jest surowa. Jeśli w wypowiedzi uczeń w ogóle nie odwołał się do treści lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu, egzaminator przyzna 0 punktów za całe wypracowanie — czyli traci się do 20 z 45 punktów (informator CKE).

Dlaczego warto powtarzać motywy, a nie tylko streszczenia

W wypracowaniu nie wystarczy pamiętać, „o czym jest” lektura. Trzeba ją przywołać jako argument albo materiał do opowiadania, w odpowiedzi na temat, którego nie zna się wcześniej. Dlatego przy powtórce przydaje się układanie lektur wokół motywów, które łączą kilka tekstów. Kilka przykładów z listy:

przemiana bohatera — Ebenezer Scrooge w „Opowieści wigilijnej”,
wina i kara — „Balladyna” i duchy w II części „Dziadów”,
przyjaźń i poświęcenie — „Kamienie na szaniec”, „Mały Książę”, „Chłopcy z Placu Broni”,
spór i jego rozwiązanie — „Zemsta”,
tęsknota za ojczyzną — „Latarnik”.

Uczeń, który ma w głowie dwie, trzy lektury przypisane do każdego takiego motywu, łatwiej znajdzie argument do tematu, który zobaczy dopiero na sali.

Do czego jeszcze wolno się odwołać

Informator wymienia utwory, których znajomość nie jest sprawdzana, ale do których uczeń może się odwołać w zadaniach otwartych i w wypracowaniu — m.in. „Mikołajka”, wybrane bajki Krasickiego, mity greckie, „Rotę”. Osobno wskazuje utwory wykreślone z podstawy programowej w 2024 roku, do których wolno się odwoływać w latach 2025–2028, np. „W pustyni i w puszczy”, „Katarynkę”, treny I i V czy „Żonę modną”.

Jak pracujemy z lekturami w SKULIQ

Na kursie do egzaminu z języka polskiego opracowujemy lektury obowiązkowe i przyglądamy się motywom, które w nich wracają, żeby uczeń potrafił łączyć teksty i budować argumenty, a nie tylko pamiętać treść. Osobno prowadzimy warsztaty pisania wypracowań.

Przed egzaminem prowadzimy też osobny kurs „Motywy w lekturach obowiązkowych”: 10 spotkań po 120 minut, od 22 lutego do 30 marca, w cenie 3 rat po 540 zł. Szczegóły na stronie kursu ósmoklasisty i w cenniku.

Najczęstsze pytania

Ile jest lektur obowiązkowych na egzaminie ósmoklasisty?

Jedenaście pozycji książkowych poznawanych w całości — pięć z klas IV–VI i sześć z klas VII–VIII — oraz krótsze utwory i fragmenty: fraszki, pieśń i treny Kochanowskiego, „Reduta Ordona”, „Świtezianka”, wybrane księgi „Pana Tadeusza”, „Artysta”, „Latarnik”, fragmenty „Quo vadis” i „Syzyfowych prac”.

Czy lista lektur jest w arkuszu egzaminacyjnym?

Tak. Według informatora CKE lista lektur obowiązkowych jest zamieszczona na początku arkusza.

Co się stanie, jeśli w wypracowaniu nie odwołam się do lektury?

Jeśli uczeń w ogóle nie odwołał się do treści lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu, egzaminator przyznaje 0 punktów za całe wypracowanie.

Ile słów musi mieć wypracowanie?

Co najmniej 200 wyrazów. Uczeń wybiera opowiadanie twórcze albo rozprawkę lub przemówienie.

Czy można się odwołać do „W pustyni i w puszczy”?

Tak. Informator wymienia ją wśród utworów wykreślonych z podstawy programowej w 2024 r., do których uczeń może się odwołać w latach 2025–2028.

Źródła

← Wszystkie artykuły

Lektury obowiązkowe na egzaminie ósmoklasisty 2027